NGƯỜI CÀNG TRÍ TUỆ, CÀNG ÍT PHÁN XÉT

Lúa càng chín, càng cúi đầu.

Nước càng sâu, càng tĩnh lặng.

Người càng hiểu biết, càng ít phán xét.

Quả thật, sống ở đời, người càng ít hiểu biết, càng thích bàn chuyện thiên hạ.

Họ dễ chê, dễ phán, dễ kết luận chỉ từ vài câu chuyện nhỏ.

Thấy ai đó thành công, thì bảo “ăn may”.

Thấy ai đó sa cơ, thì phán “tại ngu mới vậy”.

Thấy người khác hạnh phúc, lại nghĩ “chắc giả tạo thôi”.

Nhưng thật ra, chê bai là tấm gương phản chiếu cái tâm bất an của chính mình.

Người đang hạnh phúc, không có thời gian để chê ai.

Người đang nỗ lực, không rảnh rỗi để soi mói chuyện người khác.

Chỉ có người ăn không ngồi rồi, mới hay nhìn quanh để so sánh.

Khi một người kém hiểu biết, họ thường không có đủ kiến thức, trải nghiệm, góc nhìn đa chiều… để xây dựng sự tự tin từ bên trong. 

Cách nhanh nhất và dễ nhất để cảm thấy "mình tốt hơn" hoặc "mình đúng" là dìm người khác xuống. Họ hạ thấp giá trị người khác để nâng cao giá trị ảo của chính mình trong mắt người xung quanh.

Người chỉ mới chạm đến một ít kiến thức hoặc một góc nhỏ của vấn đề thường dễ bị tự mãn. Họ dùng cái "biết" nhỏ bé đó làm thước đo tuyệt đối để áp đặt và phán xét toàn bộ thế giới. Người thực sự hiểu biết sẽ luôn thấy mình nhỏ bé trước sự vô tận của tri thức. Ngược lại, người chỉ biết một phần sẽ nghĩ mình đã biết tất cả.

Mọi chuyện ở đời đều có hai mặt, không có gì là tuyệt đối. Một hành động có thể là tích cực, đúng đắn trong hoàn cảnh này, nhưng lại là tiêu cực, sai trái trong hoàn cảnh khác.

Người kém hiểu biết thường chỉ thấy được một mặt phiến diện mà thiếu quan sát, nên họ mặc định mọi thứ không giống ý mình là sai, là đáng chê bai.

Người có góc nhìn đa chiều, thấu hiểu quy luật sẽ biết rằng: "Mỗi người đều đang làm điều tốt nhất có thể dựa trên mức độ hiểu biết và hoàn cảnh của họ."

Kỳ thực, mỗi người đang đi trong một bài học riêng, trong một tiến trình nhân quả riêng. Không ai có thể thay ai được. Mình càng phán xét, càng tạo nghiệp khẩu và rút cạn năng lượng sống của chính mình.

Tri thức chân chính không tạo ra sự kiêu ngạo, mà sinh ra sự khiêm tốn. Càng học nhiều, ta càng nhận ra mình biết ít. Càng trải nghiệm sâu, ta càng thấu hiểu sự phức tạp của cuộc sống.

Người thực sự hiểu biết không lãng phí thời gian vào việc chê bai người khác, bởi họ biết mỗi người đều có một hành trình riêng, một hoàn cảnh riêng mà họ chưa từng trải qua.

-st-