Đức Phật đã dạy rằng: 

"Tâm dẫn đầu các pháp."

Nghĩa là tâm ta đi trước, dẫn dắt mọi chuyện trên đời đi theo hướng đó. 

Tâm ta tương ưng với cõi nào thì ta sẽ đi về cõi đó. 

Tâm ta ở cấp độ đạo đức nào thì ta sẽ ở đẳng cấp đó. Đó là nhân quả.

Nếu người nào đang ở cõi người nhưng tâm hồn hẹp hòi, bần tiện, ích kỷ, gian tham, đố kỵ, ganh ghét, ác độc… thì người đó tuy ở cõi người nhưng tâm đã dần tương ưng với cõi thấp rồi, đến lúc chết sẽ bị đưa về cõi thấp, về cõi súc sinh, ngạ quỷ hay địa ngục, tương ứng với cấp độ tâm hồn của họ.

Còn người nào đang ở cõi người nhưng lúc nào cũng thương yêu, lo lắng cho người, lúc nào cũng nghĩ đến nỗi đau, niềm vui của người, mong cho người được đạo đức, thành công, hạnh phúc.. Thì người đó đang từng ngày nâng tâm hồn mình lên, đến lúc bỏ thọ mạng chắc chắn sẽ được sinh lên cõi trời. Bởi vì tâm hồn của người đó tương ưng, tương xứng với cõi giới cao đẹp đó.

Không ai đưa ta lên trời, cũng không ai đẩy ta xuống địa ngục. 

Chính tâm ta dẫn dắt, làm chủ mọi tạo tác. 

Tâm ta như thế nào thì tâm ấy sẽ dẫn dắt nghiệp của ta đi về nơi đó.

Hiểu được vậy rồi, ta sẽ chọn tâm mình hướng về đâu?

Ta sẽ chọn thuận theo tâm hồn vị kỷ, hẹp hòi, bần tiện, hơn thua, đố kỵ, ganh ghét, ác độc.

Hay ta sẽ cố gắng chiến đấu với bản năng, nâng tâm hồn thêm vị tha, đạo đức, sống vì người, lo lắng cho người, luôn ưu tư trước nỗi khổ và niềm vui của người.

Chọn được rồi thì nghiệp sẽ đưa ta đi về nơi tương xứng.

St