TẤT CẢ TÌNH CẢM TRÊN CUỘC ĐỜI NÀY CHỈ LÀ SỰ VAY TRẢ CỦA DUYÊN NGHIỆP. HỄ TA MẮC MỘT MÓN NỢ NÀO TRONG ĐỜI THÌ CHẮC CHẮN SẼ CÓ LÚC PHẢI TRẢ. 

…

ĐỨC PHẬT ĐÃ NÓI: “ÁI LÀ NGUYÊN NHÂN CỦA ĐAU KHỔ”. CHÍNH TÌNH CẢM THƯƠNG GHÉT NÀY LÀM TA PHẢI NẶNG LÒNG, VÀ NGUY HIỂM HƠN, ĐÓ CŨNG CHÍNH LÀ ĐỘNG LỰC ĐẨY TA ĐI MÃI VÀO LUÂN HỒI SINH TỬ 

…

Nếu ta đã lỡ mắc nợ ai mà vô tình quên mất, hoặc không tự giác trả, hoặc kiếp trước muốn trả mà không gặp được người đó để đền ơn, thì nhân quả cũng sẽ thúc đẩy trong tâm ta, biến cái ân nghĩa ấy thành một loại tình yêu thương. Nên sống trên đời này hễ thấy mình yêu thương ai thì biết ngay đó là nợ. Nợ càng nhiều thì tình cảm càng nặng. Có những người thương nhau tha thiết, tưởng chừng như không thể sống thiếu nhau được là vì họ có ân nghĩa với nhau quá sâu đậm. Cũng có đôi vợ chồng mà người chồng thương vợ hết sức, chăm sóc, ân cần hết mực, còn người vợ thì dửng dưng... Bởi kiếp xưa người vợ là ân nhân, còn ông chồng mắc nợ nhiều quá nên phải thương, phải chăm sóc để mà trả nợ.

Quả thực, tất cả tình cảm trên cuộc đời này chỉ là sự vay trả của duyên nghiệp. Hễ ta mắc một món nợ nào trong đời thì chắc chắn sẽ có lúc phải trả. Chừng nào ta chưa trả được thì những món nợ ấy còn đè nặng lên tâm hồn, lên trái tim, lên cuộc đời ta. Vì vậy, người nào thích mắc nợ thì người đó chắc chắn không có đạo đức, còn người có đạo đức thì không bao giờ muốn mắc nợ.

TÌNH CẢM LÀ MỘT MÓN NỢ LỚN TRONG ĐỜI

Sống trên đời có vay thì ắt có trả. Nhưng trong cái trả vay, vay trả đó không sòng phẳng, khô khan và lạnh lùng như người đếm tiền ở ngân hàng: Nợ ba ngàn trả ba ngàn, nợ năm ngàn trả năm ngàn. Bên đây ba chục ngàn, bên kia mười triệu. Chỗ này trả lại, chỗ kia xin vay... Món nợ của cuộc đời không khô khan như thế mà trong đó có tình có nghĩa. Bởi vì lúc vay, ta có vay cả trái tim trong đó, chứ không phải chỉ là vay món tiền.

Vì thế, nợ một người không phải chỉ có vật chất, mà ta còn nợ cả trái tim, nợ cả tấm lòng của ân nhân. Khi biết ơn ai đó, ta biết ơn họ đã giúp ta qua cơn hoạn nạn, nhưng chính tấm lòng của họ mới là ân nghĩa đè nặng trong lòng ta cả cuộc đời còn lại. Tình cảm đã làm cho món nợ của ta nặng hơn bội phần. Đúng như lời Phật dạy: “Món nợ lớn nhất của đời người là tình cảm”.

Ngược lại, không phải người này cầm gậy đánh người kia một cái, mai mốt người kia đánh lại một cái là hết nợ. Cả hai cái đánh đó đều gửi theo cả sự thù ghét, căm hờn, hiểm độc. Cái đánh là vật chất nhưng đều có tình cảm kèm theo. Như vậy, mỗi món nợ vật chất đều gửi theo đó cả trái tim, cả tình cảm thương ghét.

Đức Phật đã nói: “Ái là nguyên nhân của đau khổ" quả không sai. Chính tình cảm thương ghét này làm ta phải nặng lòng, và nguy hiểm hơn, đó cũng chính là động lực đẩy ta đi mãi vào luân hồi sinh tử.

ST