“Đừng Trở Lại Con Đường Mà Ta Đã Đi Qua”

Khi gần chết, điều quan trọng là phải biết cách giữ tâm.

Đừng để cho tâm chỉ chạy theo sự nhận biết rằng:

“Đau quá… nhức quá…”

Nếu lúc ấy tâm chỉ chìm trong đau đớn và chấp thủ, thì hãy cẩn trọng — con đường dẫn xuống bốn ác đạo có thể mở ra.

Những gì thực sự đang hiện hữu chỉ là:

Năm uẩn — sắc và danh.

Bởi vì không thấy được sự sinh diệt của danh và sắc, nên chúng ta cứ bám chặt vào ý niệm:

“Ta… ta… của ta…”

Nếu chết với cái tâm chấp “ta”, thì chính cái “ta” ấy sẽ phải chịu lấy quả của nó.

Bởi vì tà kiến về một cái ngã — “ta” — chưa được nhổ bật, nên chúng sinh phải rơi xuống bốn ác đạo, sống trong những cảnh giới thấp kém.

Vì vậy, hãy thực hành Vipassanā để làm cho sự chấp thủ vào “ta” được rơi rụng.

Nếu không thực hành, chúng ta có thể chìm sâu mãi trong luân hồi.

Đừng quay trở lại con đường mà mình đã đi qua.

Sắc có bản chất biến đổi, hư hoại.

Danh có chức năng nhận biết, cảm thọ.

Khi sắc tác động với sắc, tâm liền cảm nhận.

Điều cần biết về đặc tính của danh là:

Chỉ cần biết rằng cảm thọ sinh lên rồi diệt đi.

Có được sự hiểu biết bằng trí tuệ như vậy là điều vô cùng quan trọng.

Khi gần chết cũng vậy.

Đừng để tâm chạy ra bên ngoài.

Hãy liên tục nhận biết những gì đang xảy ra trong tâm, không để sự tỉnh giác bị gián đoạn.

Đừng sợ:

tham — sân — si.

Điều đáng sợ hơn là:

Không nhận biết được chúng khi chúng đang sinh khởi.

Nếu tâm trước có khuynh hướng đi sai, hãy để tâm sau nhận biết và điều chỉnh tâm trước.

Sotāpanna — Tu-đà-hoàn,

Sakadāgāmī — Tư-đà-hàm,

Anāgāmī — A-na-hàm,

Arahant — A-la-hán

tất cả đều liên quan đến chính sự tu tập và chuyển hóa nơi tâm.

Muốn hiểu tâm thì hãy thực hành.

Đừng vượt qua tâm mình để đi soi xét tâm người khác.

Đừng xét tâm người khác.

Hãy xét chính tâm mình.

Đừng nhìn lỗi của người khác.

Hãy nhìn lỗi của chính mình.

Đừng trở thành người chỉ biết nói về Pháp.

Hãy trở thành người thật sự thực hành Pháp.

“Con đường đã đi qua — đừng muốn quay trở lại.”

— Đại Trưởng lão Ashin Ukkattha

Vị khai sáng truyền thống thiền Theinngu (Theinngu Sayadaw)