Phụ nữ lấy huyết làm gốc. Nhưng muốn huyết nuôi được cơ thể, khí cũng phải được điều hòa.

Trong Đông y có câu: “Nữ tử dĩ huyết vi bản” người phụ nữ lấy huyết làm gốc. Điều này rất dễ hiểu. Từ khi có kinh nguyệt, rồi mang thai, sinh nở, cho con bú, chăm con, lo việc nhà, lo công việc… cơ thể người phụ nữ luôn có những giai đoạn hao huyết nhiều hơn nam giới.

Huyết trong Đông y không chỉ là máu theo nghĩa thông thường. Huyết là phần nuôi dưỡng cơ thể: nuôi da, tóc, mắt, gân cơ, tạng phủ và cả thần trí. Khi huyết đủ, da có sắc, môi tươi, tóc chắc, ngủ sâu, tinh thần ổn. Khi huyết hư, người dễ mệt, da xỉn, tóc rụng, móng yếu, hay chóng mặt, mất ngủ, kinh nguyệt ít hoặc không đều.

Nhưng có một điểm rất quan trọng: không phải cứ bổ huyết là đủ.

Đông y nói: “Khí là soái của huyết, huyết là mẹ của khí.” Khí giống như lực đẩy dòng nước chảy, còn huyết là dòng nước nuôi ruộng đồng. Có huyết mà khí không thông thì huyết khó đi đến nơi cần nuôi dưỡng. Có khí mà huyết không đủ thì khí lại dễ bốc lên, gây hồi hộp, nóng nảy, mất ngủ, đau đầu hoặc cảm giác bứt rứt trong người.

Vì vậy, nhiều chị em ăn uống khá đủ, cũng dùng nhiều món bổ nhưng vẫn mệt, vẫn ngủ kém, vẫn đau đầu, tức ngực, kinh nguyệt không đều. Lý do có thể không chỉ nằm ở thiếu huyết, mà còn ở khí đang bị uất hoặc nghịch.

Trong đời sống hiện đại, điều làm khí rối loạn nhiều nhất là cảm xúc. Lo nghĩ nhiều làm Tỳ yếu, mà Tỳ yếu thì sinh huyết kém. Giận dữ, uất ức kéo dài làm Can khí không thông, mà khí không thông thì huyết cũng dễ ứ. Thức khuya làm Can không tàng được huyết, lâu ngày huyết càng hao.

Cho nên muốn phụ nữ khỏe bền, không thể chỉ “bổ máu” theo một chiều. Phải đi theo ba lớp: Tỳ sinh huyết, Can tàng huyết, Khí dẫn huyết.

Tỳ khỏe thì ăn uống mới hóa thành khí huyết.

Can yên thì huyết mới được cất giữ và điều hòa.

Khí thông thì huyết mới đi được đến da, tóc, mắt, tử cung và toàn thân.

Việc cần làm cũng không quá xa xôi: ăn đúng bữa, ăn đủ chất, bớt đồ lạnh để giữ Tỳ; ngủ trước 23 giờ để dưỡng Can huyết; vận động nhẹ và thở sâu để khí huyết lưu thông; học cách buông bớt những điều làm lòng mình căng quá lâu.

Phụ nữ muốn có thần sắc đẹp, giấc ngủ yên và cơ thể có sức sống thì đừng chỉ hỏi mình thiếu chất gì. Hãy hỏi thêm: Tỳ có sinh được huyết không, Can có giữ được huyết không, và khí trong người có đang bị uất lại không?

Dưỡng huyết đúng không phải là uống thật nhiều đồ bổ.

Mà là sống sao để huyết được sinh ra, được giữ lại và được dẫn đi đúng đường.

Đó mới là cái gốc của sức khỏe và vẻ đẹp bền của người phụ nữ.

Thu Phong – Tâm Đạo Y Quán.